Sunday, 7 June 2026

*બોધકથા..સુખની શોધ*

 

*બોધકથા..સુખની શોધ*

 

આફ્રિકામાં હાફિઝ નામનો એક ખેડૂત હતો.તે ખેતી કરતો હતો અને જે કંઈ મળતું તેના માટે ભગવાનનો આભાર માનતો હતો.તે પોતાના જીવનથી ખુશ અને સંતુષ્ટ હતો.આફ્રિકામાં બધે જ હીરાની ખાણો હતી જ્યાં લોકો હીરા શોધીને તેને વિશ્વભરમાં વેચીને શ્રીમંત બનતા હતા પરંતુ હાફિઝ પોતાની મહેનત દ્વારા પોતાનું અને પોતાના પરિવારનું ગુજરાન ચલાવતો હતો અને તેનાથી ખુશીથી જીવન જીવતો હતો.એક દિવસ હાફિઝનો એક સંબંધી કે જે એક હીરાનો વેપારી હતો તે તેના ઘરે આવ્યો. હાફિઝને આફ્રિકામાં આટલી ગરીબીમાં રહેતા જોઈને તેણે સલાહ આપી કે "તમારે હીરાના ધંધામાં કામ કરવું જોઈએ,તમે ખેતીમાં સખત મહેનત કરો છો તેમછતાં જીવન ગુજરાન ચાલે તેટલું પણ કમાતા નથી.જો તમે હીરા શોધવા માટે પ્રયાસ કરો છો તો તમે ખૂબ ઊંચાઈ સુધી પહોંચશો." સૌથી નાનો હીરા પણ અમૂલ્ય હોય છે એટલે જો તમને તમારા અંગૂઠાના કદ જેટલો હીરા પણ મળે તો તમે આખું શહેર ખરીદી શકો છો અને જો તમને મુઠ્ઠીના કદનો હીરો મળે તો આખું આફ્રિકા તમારું હશે.કલ્પના કરો કે તમારી પાસે કેટલા સુખના સાધનો હશે.દરેક પ્રકારની સુખ-સુવિધા,મોટું ઘર, ગાડીઓ અને તમારા બાળકો અને પરિવારને જોઈતી દરેક વસ્તુઓ મેળવી શકશો.

 

આ વાત કહ્યા પછી તે સંબંધી તો સાંજે ઘરે પાછો ફર્યો પરંતુ તે એક ચિંતિત હાફિઝને પાછળ છોડી ગયો.તે પોતાના મહેનતથી કમાયેલા પૈસાને શાપ માનતો હતો. તેને લાગ્યું કે તે કોઈ કારણ વગર આદર્શવાદી બની રહ્યો છે.તે જેને જાણતો હતો તે બધા ઓળખીતા અને સગા-વ્હાલા ખૂબ ઊંચાઈએ પહોંચી ગયા હતા જ્યારે તે એક જ જગ્યાએ રહ્યો છે.આજે તેનું આત્મસન્માન તેને બોજ જેવું લાગ્યું. હાફિઝ તે રાત્રે ઊંઘી શક્યો નહીં.સંતોષને બદલે અસંતોષ તેના હૃદય પર કબજો કરી ગયો હતો જેના કારણે તે ઉદાસ હતો.

 

બીજા દિવસે સવારે હાફિઝ કામ ઉપર ના ગયો.તેણે તેના પરિવારને ફોન કર્યો અને તેમને પોતાની પરિસ્થિતિ સમજાવી કે હવે મને મારા જીવનનો હેતુ મળી ગયો છે.અમે પણ ધનવાન બનવા માંગીએ છીએ.તેના પતિમાં આવેલ પરિવર્તન જોઈને તેની પત્નીએ તેને સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો કે અમે અમારી નાની દુનિયામાં ખૂબ ખુશ છીએ.અમને બીજી કોઈ લક્ઝરીયસ જીવનની જરૂર નથી.તમારે આ વિચાર છોડી દેવો જોઈએ.પરંતુ હવે હાફિઝ ધનવાન બનવા માટે ઝનૂની બન્યો હતો. તેણે પોતાનું ખેતર વેચી દીધું,તેની પત્નીને ઘરખર્ચ  માટે થોડા પૈસા આપ્યા અને હીરા શોધવા નીકળી પડ્યો.તે આખા આફ્રિકામાં હીરાની શોધમાં ભટકતો રહ્યો અને તેના માટે પુષ્કળ પ્રયત્નો છતાં તે હીરાને શોધી શક્યો નહીં.નિરાશ ન થતાં તેણે આગળ જવાનું નક્કી કર્યું.તેણે યુરોપમાં હીરાની શોધ કરી પરંતુ ત્યાં પણ તેને હીરા મળ્યા નહીં. જ્યારે તે સ્પેન પહોંચ્યો, ત્યારે તે માનસિક, શારીરિક અને આર્થિક રીતે સંપૂર્ણપણે ભાંગી પડ્યો હતો.સાથે લાવેલ બધા પૈસા વપરાઈ ગયા હતા.તેની પાસે ખાવા માટે પણ પૂરતું નહોતું,તે ભટકતો રહ્યો.તે આશા રાખતો હતો કે તેને હીરા મળશે પરંતુ અંતે તે એટલો નિરાશ થઈ ગયો કે તેણે બાર્સેલોના નદીમાં કૂદી પડ્યો અને પોતાના જીવનનો અંત લાવી દીધો.

 

જે માણસે હાફિઝના ખેતરો ખરીદ્યા હતા તે એક દિવસ તેના ઊંટોને નદીના વહેતા પ્રવાહમાં પાણી પીવડાવી રહ્યો હતો,ઉગતા સૂર્યના કિરણો પ્રવાહની બીજી બાજુ પડેલા પથ્થર પર પડ્યા અને તે મેઘધનુષ્યની જેમ ચમક્યો.તે ખૂબ સુંદર દેખાતો હતો,જાણે બરફ ટોપલીમાં મૂકવામાં આવ્યો હોય.! પથ્થર તેના લિવિંગ રૂમમાં સારો દેખાશે તેવું વિચારીને, તેણે તેને ઉપાડ્યો અને તેના લિવિંગ રૂમમાં મૂક્યો.યોગાનુયોગ, આજે હાફિઝનો સંબંધી ખેતરોના નવા માલિકને મળવા ગયો.તેણે ચમકતો પથ્થર જોયો અને આશ્ચર્યથી કૂદી પડ્યો.ઓહ ! આટલો મોટો અને અમૂલ્ય પથ્થર ! તેણે જમીનના નવા માલિકને પૂછ્યું, "શું?" હાફિઝ પાછો આવ્યો છે? નવા માલિકે જવાબ આપ્યો કે "ના, પણ તમે આ પ્રશ્ન કેમ પૂછ્યો?"

 

શ્રીમંત સંબંધીએ જવાબ આપ્યો કે તે હીરા છે.હું તેને જોતાની સાથે જ ઓળખી શકું છું.નવા માલિકે કહ્યું કે ના, તે ફક્ત એક પથ્થર છે.મેં તેને ગટરની નજીકથી ઉપાડ્યો હતો.ચાલો હું તમને બતાવી દઉં. આસપાસ આવા ઘણા પથ્થરો પડેલા છે.તેણે ત્યાંથી ઘણા પથ્થરો ઉપાડ્યા અને પરીક્ષણ માટે મોકલ્યા.તે બધા હીરા સાબિત થયા.તેણે જોયું કે તે ખેતરમાં દૂર દૂર સુધી હીરા દટાયેલા હતા.જમીનનો નવો માલિક વિશ્વનો સૌથી ધનિક માણસ બની ગયો હતો.

 

આ બોધકથાનો સાર એ છે કે ઈશ્વરે દરેક મનુષ્યને તેમના ભાગ્ય અનુસાર ભૌતિક સુખના સાધનો આપ્યા છે.જે લોકો પરમાત્માના આ આર્શિર્વાદને અવગણે છે અને લાલચમાં આવી વધુને વધુ શોધમાં ભટકતા રહે છે તેઓ હંમેશા દુઃખી થાય છે,પ્રભુના આશિર્વાદ તરફ નજર કરો.સાચું સુખ ભગવાને જે આપ્યું છે તેમાં સંતોષથી જીવન જીવવામાં અને ભગવાનનો આભાર માનવામાં છે.

 

કોઇપણ સમાજમાં શાંતિને વ્યક્તિથી અલગ જોઇ શકાતી નથી.વ્યક્તિ તમામ ભૌતિક સુખો મળ્યા પછી પણ સંતુષ્ઠ થતો નથી કારણ કે જ્યાંસુધી મનુષ્ય માનસિકરૂપથી શાંત ના હોય ત્યાંસુધી ભૌતિક વસ્તુઓ તેને સુખ-શાંતિ આપી શકતાં નથી.ક્યારેક વ્યક્તિની પ્રસિદ્ધિ પણ તેની શાંતિનો નાશ કરે છે કારણ કે પ્રસિદ્ધિ ટકાવી રાખવા માટે વ્યક્તિ પોતાની તમામ શક્તિ લગાવી દેતો હોય છે,કેટલાક સમય સુધી લોકપ્રિયતાથી તેને ખુશી મળે છે પરંતુ ત્યારબાદ ગુસ્સો અને નિરસતા તેના જીવનમાં આવી જાય છે.

 

ધીરજ અને સંતોષની અવસ્થા ધારણ કરનારના જીવનમાં આનંદ પ્રાપ્‍ત થાય છે.જીવનમાં ગમે તે સમયે ગમે તેવી ૫રિસ્થિતિ નિર્માણ થાય તેમ છતાં સંતોષ રાખવો. જેવી રીતે ૫ગમાં જોડા ૫હેરીને ચાલવાવાળાને કાંકરા અને કાંટાનો કોઇ ભય હોતો નથી,તેવી જ રીતે જેના મનમાં સંતોષ છે તેના માટે હંમેશાં બધી જગ્યાએ સુખને સુખ જ છે..દુઃખ છે જ નહી ! ભક્તોને મન બધી વસ્તુઓની કિંમત હોતી નથી અને યોગ્ય સમયે મને મળશે તેની ખાત્રી તેમને હોય છે તેથી તે સંતુષ્‍ટ હોય છે.મનુષ્‍ય એ હંમેશાં જે મળ્યું છે તેમાં સંતોષ રાખવો જોઇએ..વધુની ઇચ્છા ન કરવી.

 

આલેખન:

વિનોદભાઈ માછી નિરંકારી

નવીવાડી તા.શહેરા જી.પંચમહાલ

9726166075(મો)

No comments:

Post a Comment